THẦY HÒA VĂN – CHUYÊN LUYỆN THI NGỮ VĂN – 0983608509
CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA (Nguyễn Minh Châu)

I. KIẾN THỨC CHUNG
1.. Tác giả Nguyễn Minh Châu (1930 -1989):
Là người mở đường xuất sắc cho công cuộc đổi mới văn học từ sau năm 1975. Ở
giai đoạn trước, ông là ngòi bút có khuynh hướng lãng mạn, sử thi. Ở thời kì sau,
ngòi bút của ông chuyển sang đề tài thế sự, quan tâm tới đời sống của con người
trong đời thường với những vấn đề về đạo đức, về triết lí nhân sinh.
Tập truyện ngắn Những vùng trời khác nhau (1970), tiểu thuyết Dấu chân người lính
(1972), tiểu thuyết Miền cháy (1977), Lửa từ những ngôi nhà (1977), Người đàn bà
trên chuyến tàu tốc hành, Bến quế, Khách ở quê ra, Bức tranh. Năm 2000, Nguyễn
Minh Châu được Nhà nước trao tặng Giải thưởng Hồ Chi Minh về văn học và nghệ
thuật.
2. Tác phẩm
Văn bản đoạn trích truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa (8 - 1983), rút từ tập truyện
ngắn Chiếc thuyền ngoài xa (1-987).
Thể loại: phương thức biểu đạt
Truyện ngắn; tự sự - (miêu tả - biểu cảm); ngồi kể thứ nhất, đặt vào nhân vật nghệ
sĩ nhiếp ảnh Phùng - người chứng kiến và tham gia vào cậụ chuyện.
Bố cục đoạn trích:
+Phùng chớp được cảnh đẹp trời cho: chiếc thuyền lưới vó đang từ ngoài biển chèo
thẳng vào bờ trong buổi sớm mai sương mù.
+Ngay, sau đó Phùng lại chứng kiến cảnh bạo hành dã man của gia đình thuyền chài.
+Câu chuyện với người đàn bà thuyền chài ở toà án huỵện.
+Đoạn kết: suy nghĩ của Phùng về bức ảnh lịch và ngưòi đàn bà vùng biển. I
->>Cũng có thể chia gọn 2 đoạn như SGV: 1. Hai phát hiện của nghệ sĩl Phùng. 2.
Câu chuyện của người đàn bà vùng biển.
Nhưng cách chia này không thật rành mạch về ý. Vì câu chuyện của nguòil đàn bà
đã bắt đầu từ phát hiện thứ hai (đoạn 1).
50

THẦY HÒA VĂN – CHUYÊN LUYỆN THI NGỮ VĂN – 0983608509
II. KIẾN THỨC CƠ BẢN
1.. Hai phát hiện của nghệ sĩ nhiếp ảnh Phùng.
a. Phát hiện thứ nhất: Bức danh hoạ mực Tàu thời cổ.
Đoạn văn: Lúc bấy giờ... mang lại.
Theo yêu cầu của trưởng phòng, nghệ sỹ nhiếp ảnh Phùng tìm đến vùng ven biển
miền Trung (Trung trung bộ), nơi vốn là chiến trường cũ của anh, để chụp những
tấm ảnh phục vụ cho chủ đề thuyền và biển của bộ lịch năm sau. Về lại mảnh đất
một thời gắn bó trong cuộc sống đời thường, người nghệ sỹ đi tìm vẻ đẹp bí ẩn của
cuộc sống của người dân làng chài. Sau bao ngày săn ảnh, Phùng đã chớp được một
cảnh kì diệu về chiếc thuyền ngoài xa đang thu lưới trong biển sớm mờ sương: “mũi
thuyền in một nét mơ hồ, lòe nhòe vào bầu sương mù trắng như sữa…đang hướng
mặt vào bờ”. Với Phùng đây là khoảnh khắc kì diệu trong đời cầm máy của mình.
Bởi từ khung cảnh sông nước đến con người ngư phủ, từ đường nét, màu sắc, ánh
sáng tất cả đều hài hòa tuyệt đẹp. Trong con mắt Phùng, cảnh tượng đó giống như
một bức tranh mực tàu của một danh họa thời cổ.
Cảnh đẹp bất ngờ xuất hiện trước mắt Phùng như một phần thưởng cao quý trời cho
để thưởng cho người nghệ sĩ kiên trì dày công mai phục (như Nguyễn Tuân mấy
chục năm trước đã hơn hai tuần phục cảnh mặt trời lên trên biển Cô Tô).
Ngòi bút đặc tả vẻ đẹp vừa cổ kính vừa mơ màng đúng như mong ước trong tưởng
tượng của nghệ sĩ về cảnh thuyền và biển trong sương mù nhạt nhoà. Vẻ đẹp giản dị
và toàn bích của thiên nhiên mà người nghệ sĩ may mắn chớp được khoảnh khắc
hiếm hoi.
Cảm xúc của người nghệ sĩ sáng tạo: bối rối, trong tim như có cái gì bóp thắt vào,
cảm thấy niềm vui của sự khám phá chân lí toàn thiện, khọảnh khắc trong ngần của
tâm hồn. Tất nhiên là anh vội, không tiếc phim, bấm máy liên tục để vĩnh cửu hoá
cảnh tuyệt vời
Ý nghĩa chi tiết: với nhà nghệ sĩ chân chính, không niềm vui nào bằng khám phá
được vẻ đẹp bất ngờ của thiên nhiên nhiên và cuộc sống. Nhưng để có được khoảng
khắc hiếm hoi ấy, phải kiển trì, phải vượt khó, phải ham mê, hết mình vì nghệ thuật.
Và cái đẹp kì diệu có khi lại đến với người nghệ sĩ vào lúc không ngờ nhất. Đó là
cái đẹp tự nhiên, hoà hợp kì lạ giữa cảnh vật và con người đơn giản và hoàn mĩ.
b. Phát hiện thứ hai: Cảnh bạo hành gia đình người đàn bà mặt rỗ.
51

THẦY HÒA VĂN – CHUYÊN LUYỆN THI NGỮ VĂN – 0983608509
Nhưng đó mới là vẻ đẹp bên ngoài của bức tranh chiếc thuyền ngoài xa. Tình cờ,
Phùng lại phát hiện được một bức tranh sinh hoạt của con người xảy ra bên bờ biển
ấy.
Đoạn từ: Ngay lúc ấy... thuyền lưới vó đã biến mất.
Phát hiện thứ nhất của nghệ sĩ nhiếp ảnh Phùng thật bất ngờ, lí thú nhưng phát hiện
thứ hai ngay sau đó còn bất ngờ hơn nhưng chẳng lí thú chút nào mà khó hiểu và
buồn đau, căm giận. Phát hiện bất ngờ, trớ trêu như trò đùa quái ác của cuộc sống.
Từ trong con thuyền đẹp như mơ ấy bước ra hai người đàn ông và đàn bà quái lạ. Và
tiếp theo là cảnh bạo hành trong gia đình thuyền chài xảy ra vô tình trước sự chứng
kiến từ đầu đến cuối của nhà nghệ sĩ - người lính chiến năm xưa.
Gã đàn ông thô lỗ, hung bạo, vũ phu, cục súc, với sức khoẻ như gấu, hình dáng cổ
quái, hắn trút sự căm giận điên cuồng vào việc đánh đập người vợ của mình bằng
chiếc thắt lưng to bận như đánh kẻ thù, hàm răng nghiên ken két, vừa đánh vừa chửi,
nguyền rủa rên rỉ, đau đớn
Chúng ta đồng cảm với sự ngạc nhiên cao độ và hành động cứu ứng kịp thời của
nghệ sĩ Phùng, khi “anh há mồm ra nhìn rồi vứt máy ảnh lao tới định cứu người đàn
bà nạn nhân của sự bạo hành man rợ”.
Nhưng trong cách tả của tác giả đã hé ra phần nào cái nguyên nhân sâu xa khiến gã
đàn ông nọ trở nên thô bạo tàn ác đến thế với vợ mình: gã gịân dữ và đau đớn vì bế
tắc, hay vì một cái gì đó mà chính gã cũng không hiểu.
Còn người đàn bà, hành động và cử chỉ của mụ càng làm Phùng ngạc nhiên, khó
hiểu hơn, khi mụ nhẫn nhịn chịu đánh, lại chắp tay vái lạy con trai vừa cứu mẹ bằng
cách giật cái thắt lưng trong tay bố và chịu hai cái tát của người bố hung bạo.
Người mẹ sợ con, xin con đừng chống lại cha mình? Người mẹ sợ con bị cha đánh
chết? Người me quá thương con, lo cho con, sợ con phạm tội với người đã sinh ra
mình? Tất cả đều mới chỉ là ức đoán, chưa có căn cứ làm sáng tò nhưng đã hiện ra
trước mắt người đọc một chú bé vùng biển gan góc, lầm lì, dũng cảm, hết lòng
thương mẹ.
Và đó là là mặt trái của bức ảnh mơ màng, lãng mạn đẹp tuyệt vời kia. Nhưng đó
cũng mới là một phần bên ngoài của sự thật. Tình cờ, lại tình cờ mà may mắn, Phùng
có dịp chứng kiến và tham gia vào câu chuyện để tự mình khám phá thêm chiều sâu
và bản chất của sự thật đau buồn mà dữ dội ấy. Là người lính cũ, Phùng không thể
làm ngơ trước sự bạo hành của cái ác. Phùng cay đắng nhận ra những ngang trái,
52

THẦY HÒA VĂN – CHUYÊN LUYỆN THI NGỮ VĂN – 0983608509
xấu xa, bi kịch gia đình nhà chài kia lại chính là thứ thuốc rửa quái đản lộn trái những
thước phim anh đã dày công mới chụp được.
Qua phát hiện thứ hai này Nguyễn Minh Châu cho chúng ta thấy đằng sau bức tranh
thuyền và biển tuyệt diệu là cuộc đời đầy khắc nghiệt với những mảnh đời tội nghiệp.
Nhà văn muốn thể hiện cái đẹp của nghệ thuật dễ nắm bắt hơn cái đẹp của cuộc sống.
Vì cái đẹp của cuộc sống cần có thêm hạnh phúc và tình thương. Và đôi cánh khi cái
đẹp của ngoại cảnh làm khuất lấp cái xấu tồn tại ở đời sống. Cuộc đời không đơn
giản xuôi chiều mà chứa đựng nhiều nghịch lí với những mảng sáng tối, xấu đẹp,
thiện ác, thật giả… Quan trọng là chúng ta đừng nhầm lẫn giữa hình thức bên ngoài
và bản chất bên trong, chúng ta phải có cái nhìn đa diện, đa chiều về cuộc sống.
Nghệ thuật vốn nảy sinh từ cuộc đời nhưng cuộc đời không phải bao giờ lúc nào
cũng đẹp như nghệ thuật.
2. Câu chuyện ở toà án huyện.
+ Cuộc gặp gỡ giữa vị chánh án và người đàn bà làng chài
Tác giả cố ý không đặt tên cho nhân vật của mình để tỏ rằng mụ cũng là một trong
bao nhiêu người phụ nữ vùng biển khác mà thôi. Đây không phải là một số phận,
một cá tính quá cá biệt. Người đàn bà trung niên, lam lũ, vất vả, thầm lặng, tự nguyện
chịu đựng đòn đánh của chồng như một lẽ đương nhiên, tất yếu đến vồ lí với người
ngoài nhưng lại vì lí do thật đơn giản: bà cần sức mạnh của một người đàn ông trong
cuộc mưu sinh và tồn tại gia đình đánh cá trên biển. Bà sẵn sàng chịu đựng tất cả vì
đàn con đông đúc, bà chỉ mong chúng được ăn no, khoẻ mạnh và lớn lên. Vì thế bà
cay đắng và tự nguyện để lão chồng ba ngày, năm ngày hai trận đòn nhục nhã, chỉ
để hắn không bỏ đi, không rời bỏ gia đình. Đó là sự cam chịu nhẫn nhục đầy hi sinh,
đáng cảm thông, chia sẻ. Thấp thoáng trong người đàn bà ấy là bóng dáng của người
phụ nữ Việt Nam nhân hậu, vị tha, giàu đức hi sinh cao cả.
Đó là câu chuyện về sự thật cuộc đời, giúp Đẩu và Phùng hiểu nguyên nhân thật sự
những điều tưởng chừng như vô lí vừa xảy ra. Và họ - một đại diện cho công lí, một
đại diện cho lương tâm nghệ sĩ mới nhận rõ điều này: Không thể dễ dãi, đơn giản
khi nhìn nhận, đánh giá mọị sư việc, hiện tượng cuộc sống.
Với tư cách là một chánh án toà án nhân dân huyện, đại diện cho chính quyền và
pháp luật, một cựu binh thời đánh Đẩu có quan điểm dứt khoát, rõ ràng, bênh vực
nạn nhân, giúp chị tìm con đường giải thoát, răn đe và trừng trị kẻ ác phạm tội. Quan
điểm đó là đúng, nhưng trong trường hơp cụ thể này lại tỏ ra cực đoan và rõ ràng
chưa được người bị hại tán thành chứ đừng nói gì đến tâm phục khẩu phục. Khi nghe
53

THẦY HÒA VĂN – CHUYÊN LUYỆN THI NGỮ VĂN – 0983608509
tâm sự thật lòng của người đàn bà, khi hiểu ra vấn đề, phức tạp hơn anh tưởng, nhiều,
Đẩu thấy hiện tại chỉ có cách theo cách của nạn nhân, vẫn đề họ sống với nhau, và
gọi lão chồng lên huyện răn đe nghiêm khắc. Nhưng với gã đàn ông thô bạo, cục
súc, đánh vợ như trò giải trí ấy, mấy lời thuyết giáo của vị chánh án oai nghiêm
nhưng xa vời kia liệu có phải như nước đổ lá khoai? Đó là cái khó của vị quan toà
chân chính thời nay.
LÃO ĐÀN ÔNG:
Cuộc sống nghèo đói, quanh năm vất vả đã biến chàng trai biển lành nhưng cục thành
gã đằn ông vũ phu, lão chồng độc ác, coi vợ như cái bao tải, để trút nỗi bực dọc, đau
khổ, buồn phiền của riêng mình. Lạ, lão lại không nghiện rượu như nhiều người đàn
ông khác! Tự cho mình cái quyền được hành hạ người khác để thoả mãn lòng ích kỉ,
bản thân lão vừa là thủ phạm vừa là nạn nhân gây nên nỗi khổ cho vợ con mình, gia
đình mình. Đối xử vói loại người này, cần phải kết hợp nhiều biện pháp lí tình, cương
nhu, tác động từ nhiều phía mới hi vọng cải tạo y từ gốc để trở lại là người chồng,
người cha tốt như xưa.
NHÂN VẬT THẰNG PHÁC
Trong những gia đình như thế này, đáng thương nhất là những đứa con. Chúng bị
đẩy vào tình thế thật khó xử: làm thế nào để trọn đạo hiếu? đứng về phía ai? Thương
mẹ nhưng không thể ngăn được bố, càng không thể chống lại bố... Với tính cách
giống cha như lột, phản ứng của thằng Phác là dữ dội, quyết liệt kiểu trẻ con xốc nổi,
nghĩ sao làm vậy hết mình. Nó hết sức xông thẳng vào người cha hung bạo, giật
được cái thắt lưng từ tay gã, nghiến răng chịu hai cái tát nảy lửa. Và lần sau còn thủ
sẵn một con dao găm để đâm bố, cứu mẹ. Tình thương mẹ vô hạn đã khiến đứa con
trai quyết lòng bảo vệ mẹ. Trong mắt thằng Phác, bố nó đâu còn là một người cha
mà chỉ là lão già độc ác, lúc nào cũng chỉ muốn hành hạ mẹ nó. Chị thằng Phác là
đứa con gái can đảm mà biết nghĩ hơn nhiều. Nó vật nhau với em để tước con dao
găm, tránh cho em một việc làm hết sức dại dột, Nó chăm sóc mẹ khi lên toà án
huyện... Nguyễn Minh Châu không hướng trọng tâm vào các nhân vật trẻ con, nhưng
hai đứa bé này vẫn để lại trong người đọc không chỉ lòng thương cảm mà còn mến
yêu và xúc động.
NGHỆ SĨ PHÙNG
Là nhân vật, là người kể chuyện xưng tôi, là người chứng kiến trực tiếp và trực tiếp
tham gia vào câu chuyện, nhân vật Phùng là nơi gửi gắm quan điểm và suy tư của
chính tác giả. Đó là một nghệ sĩ có tài, say mê nghề nghiệp vẫn còn mang trong mình
54

THẦY HÒA VĂN – CHUYÊN LUYỆN THI NGỮ VĂN – 0983608509
dòng máu người lính chiến sôi nổi, chân thành. Qua chuyến đi săn tìm ảnh lịch theo
yêu cầu của vị trưởng phòng tinh khôn và khó tính, anh đã đạt kết quả mĩ mãn về
chuyên môn, nhưng sâu sắc hơn anh hiểu biết thêm được bao nhiêu sự thật cay đắng,
nghịch lí của cuộc sống đời thường. Hơn nữa anh còn thức nhận sâu sắc hơn một
điều, rằng, trước khi là một nghệ sĩ biết rung động trước cái đẹp hãy là người biết
yêu ghét, buồn vui, đồng cảm chia sẻ và đấu tranh bằng hành động chống lại cái ác,
cái xấu để có cuộc sống xứng đáng với con người. Và cuộc sống bao giờ cũng cần
được khám phá, lí giải với tất cả nhận thức và tình cảm, cái nhìn đa diện, nhiều chiều
mới mong hiểu thấu diện mạo muôn màu và bản chất thực của nó.
3. Người đàn bà làng chài
+ Về tên gọi: Cũng giống như nhân vật người vợ nhặt (truyện ngắn Vợ Nhặt- Kim
Lân), người đàn bà trong Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh châu cũng không
được đặt tên. Nhân vật được gọi bằng những cái tên phiếm chỉ: Người đàn bà, chị
ta, mụ... Đây là nhân vật tiêu biểu cho những người đàn bà vô danh ở những vùng
biển khác nhau nhưng cùng chung số phận đau thương.
+Ngoại hình: xấu xí, thô kệch, mặt rỗ vì hồi nhỏ bị đậu mùa, mụ trạc ngoài 40, khuôn
mặt mệt mỏi sau một đêm thức trắng kéo lưới, quần áo rách rưới bạc phếch, thân
người ướt sũng ...
-Hoàn cảnh gia đình, số phận
+Nghèo khổ lam lũ, đông con, gia đình làm nghề chài lưới, sống chen chúc trên cái
thuyền chật hẹp.
+ Mụ xấu xí từ nhỏ, lại bị rỗ mặt
+Có mang với một anh hàng chài, đến mua bả về đan lưới, rồi thành vợ chồng. Cuộc
sống mưu sinh trên biển cực nhọc, vất vả
+Bị chồng thường xuyên đánh đập, hành hạ: ba ngày một trận nhẹ, năm ngàymột
trận nặng. Cứ khi nào lão thấy khổ quá là lại xách chị ra đánh, nhưlà để trút giận,
như đánh 1 con thú, với lời lẽ cay độc" Mày chết đi cho ông nhờ, chúng mày chết
hết đi cho ông nhờ". Khi bị đánh chị không hề kêu một tiếng, không chống trả, không
tìm cách chạy trốn mà coi đólà một lẽ đương nhiên. Người đàn bà ấy nhẫn nhục,
cam chịu, thầm lặng chịu đựng mọi đau đớn tất cả vì những đứa con.
- Phẩm chất, tính cách:

55

THẦY HÒA VĂN – CHUYÊN LUYỆN THI NGỮ VĂN – 0983608509
+ Nhẫn nhục, chịu đựng: Bị chồng trút dây thắt lưng quật tới tấp, chị vẫn nhẫn nhịn,
không hề khóc lóc kêu van, không chạy trốn, không tìm cách chống trả. Chị coi việc
mình bị đánh đó như 1 phần đã rất quen thuộc của cuộc đời mình. Khi được Phùng
và Đẩu góp ý, đề nghị giúp đỡ thì: "Quý tòa bắt tội con cũng được, phạt tù con cũng
đượcnhưng đừng bắt con bỏ nó" Chị cam chịu đến tội nghiệp.
Được mời lên tòa án để giải quyết chuyện gia đình, lúc đầu chị ta lúng túng, rụt rè
tìm một góc tường để ngồi. Chị thấy sợ hãi Khi đến một không gian lạ và cảm thấy
mình thật nhỏ bé giữa chốn công đường. Cái thế ngồi của chị như cố thu mình lại để
tự vệ, cho dù đã được Đẩu, Phùng chia sẻ và cảm thông.
Nguyên nhân nỗi cam chịu: Vì con cái, vì hạnh phúc gia đình. Chị hiểu cơ cực của
của cuộc sống mưu sinh trên biển không có người đàn ông.
+Người đàn bà ấy cũng rất tự trọng. Sau khi biết hành động vũ phu của chồng mình
đã bị đứa con trai và người khách lạ (nghệ sĩ Phùng) chứng kiến, chị thấy đau đớn,
vừa đau đớn vừa vô cùng xấu hổ, nhục nhã. Chắc chắn đây không chỉ là sự đau đớn
về thể xác. Giọt nước mắt đau khổ của người đàn bà đã ứa ra. Đó là giọt nước mắt
của nhọc nhằn và chịu đựng. Chị không muốn bất cứ ai chứng kiến và thương xót
cho tình cảnh trớ trêu của mình, kể cả thằng Phác, đứa con trai mà chị quý nhất.
Thân thể bị chà đạp, nhân phẩm bị xúc phạm nhưng người đàn bà ấy không hề để ý,
không hề bận tâm. Đúng là sự nhẫn nhục của một người có nhân cách, có lòng tự
trọng và thấu hiểu lẽ đời.
+ Yêu thương con tha thiết ("phải sống cho con chứ không thể sống cho mình")
Nguyên nhân sâu xa của sự cam chịu chính là tình thương con vô bờbến của chị. Sự
cần thiết của việc có người đàn ông làm chỗ dựa, đểchèo chống khi phong ba bão
táp, cùng nuôi dạy các con " Đàn bà trên thuyền chúng tôi phải sống cho con, không
thể sống cho mình như trên đất được".
Vì thương con, chị gửi nó lên rừng, chị đau xót khi thấy nó vì thương mẹ mà hận
bố.... Chị không muốn các con nhìn thấy cảnh bạo hành gia đình. Và niềm hạnh phúc
lớn nhất của chị là nhìn những đứa con chúng được ăn no...
=> Tình mẫu tử vút lên, trên cái nền của 1 cuộc sống cơ cực, ngang trái, đau đớn đầy
xót xa.
+ Người đàn bà vị tha, lạc quan:
Trong khổ đau triền miên, người đàn bà ấy vẫn chắt chiu niềm hạnhphúc nhỏ nhoi
trong cuộc đời bình dị ("...nhìn con được ăn no, có khi vợ chồng, con cái sống vui
56

THẦY HÒA VĂN – CHUYÊN LUYỆN THI NGỮ VĂN – 0983608509
vẻ, hoà thuận"). Chị tự động viên mình, và sống vì các con. Đặc biệt, chị không hề
hận chồng mặc dù thường xuyên bị chồng đánh đạp chửi rủa, trái lại, chị còn biết ơn
lão. Chỉ Phùng, Đẩu, và người đọc cảm thấy ngột ngạt trước cuộc sống quá ư khổ
cực của chị, còn bản thân chị thì thấy đó là sự việc rất đỗi bình thường. Chị lí giải
nguyên nhân dẫn đến tính khí hung bạo của chồng và cảm thông, tha thứ cho lão.
Nghệ sĩ Phùng và chánh án Đẩu nhìn người chồng là kẻ vũ phu, thô bạo, đáng lên
án. Nhưng qua cái nhìn của người vợ, lão từng là: “anh con trai cục tính nhưng hiền
lành lắm, không bao giờ đánh đập tôi”. Thậm chí bà còn sẵn sàng nhận lỗi về mình,
coi mình là nguyên nhân khiến cuộc sống của chồng trở nên khốn khổ. Đây quả là
người phụ nữ có cái nhìn sâu sắc, đa chiều, bao dung, độ lượng với chồng.
+Người đàn bà thất học nhưng lại rất sắc sảo, thấu hiểu lẽ đời
Ý thức được thiên chức của người phụ nữ ("Ông trời sinh ra người đàn bà là để đẻ
con và nuôi con cho đến khi khôn lớn"). Chị lí giải nguyên nhân dẫn tới nỗi khổ của
gia đình mình, lí giải vì sao mình không thể, và không muốn li hôn. Câu chuyện của
chị đã khiến Phùng và Đẩu đi từ ngạc nhiên này tới ngạc nhiên khác. Sau khi nghe
câu chuyện của chị, Phùng và Đẩu mới vỡ lẽ, và rút ra bài học sâu sắc về cách nhìn
đời, nhìn người. Qua câu chuyện của người đàn bà, ta càng thấy rõ: Không thể dễ
dãi, đơn giản trong việc nhìn nhận mọi sự vật, hiện tượng của cuộc sống, không thể
có cái nhìn một chiều, phiến diện với con người và cuộc sống.
4.Nghệ thuật
(Cốt truyện đơn giản, tình huống bất ngờ, dẫn dắt khéo léo, càng về sau càng bất ngờ
và hấp dẫn: bất ngờ khi thấy cảnh lạ, đẹp —» bất ngờ chứng kiến chuyện lạ nghịch
lí —> bất ngờ hiểu cái lí buồn của nghịch lí; Xây dựng nhân vật chọn lấy vài nét
ngoại hình lạ, ngôn ngữ và hành động phù hợp tính cách, nhưng vẫn gây sự khó hiểu
và bất ngờ (người đàn bà, thằng Phác...)
Lối kết cấu vòng tròn: Mở đầu là đi tìm ảnh, kết là nhìn ảnh mà ngẫm nghĩ, nhấn
mạnh tính triết lí của truyện

57