MÔN: NGỮ VĂN 6

BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI CHUYÊN SÂU

CHUYÊN ĐỀ 5 : THAM KHẢO MỘT SỐ ĐỀ- ĐÁP ÁN TRONG KÌ THI HỌC
SINH GIỎI NGỮ VĂN 6
ĐỀ SỐ 1: Lh Fb, Zalo, sđt 0383902079.
I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
Đọc văn bản sau:

YÊU TIẾNG VIỆT

(1) Thuở nhỏ, giờ anh học Quốc văn1
Là thương vô hạn, tủi vô ngần
Tiếng là tiếng mẹ, con ngồi học
Mà ở chương trình học ngoại văn2!

(4) Thế đó em ơi lớp tuổi xanh
Yêu văn dân tộc xót tâm tình
Yêu cha ông bốn nghìn năm lẻ
Giữ nước mình lo giữ tiếng mình.

(2) Buổi ấy anh yêu tiếng nước nhà
Là yêu hơi thở của ông cha
Yêu hồn nước đọng trong vần điệu
Yêu thiết tha mà lại xót xa.

(5) Tiếng nói cha ông trao các em
Giữ gìn em nhé trau dồi thêm
Nói bằng tiếng Việt đời thêm đẹp
Như máu hồng tươi trở lại tim.

(3) Tiếng Việt nuôi con như sữa mẹ
(6) Ai đâu chọn được quê sinh đẻ
Nuôi con từng thớ thịt tâm hồn
Chọn tiếng yêu thương mới đến đời
Cuộc đời chỉ trở thành xương máu
Nhưng nếu mai sau mà sống lại
Khi nói qua lời mẹ của con.
Lòng anh tiếng Việt lại đầu thai.
3
(Huy Cận , trích Thơ Vĩnh Phúc 1950 - 2002, NXB Hội nhà văn, 2002, tr.46,47)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Văn bản trên được viết theo thể thơ nào?
Câu 2. Trong khổ thơ (2), theo tác giả yêu tiếng nước nhà là yêu những gì?
Câu 3. Chỉ ra một từ láy được tác giả sử dụng trong khổ thơ (2).
Câu 4. Em hiểu nội dung hai dòng thơ sau như thế nào?
Tiếng Việt nuôi con như sữa mẹ
Nuôi con từng thớ thịt tâm hồn.
Câu 5. Nhận xét về tình cảm của tác giả trong bài thơ.
II. PHẦN VIẾT ( 14,0 điểm)
Câu 1 ( 4,0 điểm). Từ lời nhắn nhủ Giữ nước mình lo giữ tiếng mình, em sẽ làm gì để giữ
gìn sự trong sáng của tiếng Việt (trình bày bằng một bài văn ngắn)?
Câu 2 ( 10,0 điểm). Theo Báo Điện tử Tuoitre.vn ngày 09/01/2020: “Cháy rừng đang mang
tới nhiều nỗi lo sợ và ám ảnh cho người dân Úc nhưng những bức ảnh chụp mới đây về
những chồi non tại bang New South Wales đã mang lại hi vọng về sự kiên cường của thiên
nhiên trước thảm họa”
Từ những thông tin trên kết hợp với trí tưởng tượng của mình, em hãy hóa thân
thành một chồi non giữa rừng và kể lại câu chuyện đó.
---------------------------Hết---------------------------ĐỀ SỐ 2:
I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
DẶN CON
TRỊNH THỊ TÚ - LÊ MINH - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 1

BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI CHUYÊN SÂU

MÔN: NGỮ VĂN 6

Cuộc đời không giản đơn như ly nước mỗi ngày con uống
Có vị đắng thú vị của cà phê
vị cay xé lưỡi của trái ớt
vị chát chua của trái chanh vừa mới bứt
Con hãy khoan đi tìm vị ngọt
mà hãy để đắng cay chua chát giúp con định nghĩa cuộc đời
Mắt con nhìn thêm tinh
Tai con nghe thêm rõ
Trí con thông trong sấp ngửa cuộc người.
Học cách ưng thuận cuộc chơi
nếu có phải gặp phản trắc
trong đời không nhờ ai lau nước mắt mà để nó tự rơi
Sau mưa
là nắng hửng lên thôi.
(Đoàn Mạnh Phương, Tạp chí Sông Hương số 415 – 09/2023)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản.
Câu 2. Liệt kê những vị của Cuộc đời có trong văn bản.
Câu 3. Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong dòng thơ:
Cuộc đời không giản đơn như ly nước mỗi ngày con uống
Câu 4. Trình bày cách hiểu của em về dòng thơ sau:
Sau mưa
là nắng hửng lên thôi.
Câu 5. Qua văn bản, em hãy rút ra thông điệp có ý nghĩa nhất với bản thân và lí giải.
II. PHẦN VIẾT ( 14,0 điểm)
Câu 1 ( 4,0 điểm). Từ ngữ liệu của phần Đọc – hiểu, em hãy viết một đoạn văn trình bày
suy nghĩ của em về bài học rút ra từ ý thơ: “Con hãy khoan đi tìm vị ngọt/ mà hãy để
đắng cay chua chát giúp con định nghĩa cuộc đời.”
Câu 2 ( 10,0 điểm). Đọc đoạn văn sau:
“ Suốt đêm, mưa to, gió lớn. Sáng ra, ở tổ chim chót vót trên cây cao chim mẹ giũ lông cánh
cho khô rồi khẽ nhích ra ngoài. Tia nắng ấm chiếu xuống đúng chỗ chú chim non đang ngái
ngủ, lông cánh vẫn khô nguyên...”
Hãy tưởng tượng và kể lại câu chuyện đã xảy ra với hai mẹ con chú chim trong một
đêm mưa gió.
ĐỀ SỐ 3:
I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau:
Khi đã biết được đam mê của mình đã định hướng được lối đi và đã chuẩn bị những kĩ năng
cần thiết để thực hiện ước mơ, còn có thứ gì có thể ngăn cản bạn được nữa? Đó là một thứ
mà nhiều khi còn quan trọng hơn là những kiến thức hay kĩ năng của bạn, và thứ đó mang
TRỊNH THỊ TÚ - LÊ MINH - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 2

BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI CHUYÊN SÂU

MÔN: NGỮ VĂN 6

tên: thái độ. Nếu muốn ra nước ngoài và hội nhập vào xã hội toàn cầu thì trước hết bạn phải
thay đổi thái độ và cách của suy nghĩ của mình. Một thái độ xấu cũng giống như một chiếc
lốp xe mòn, bạn sẽ không thể tiến xa trong cuộc sống cho đến khi bạn thay đổi nó. Đúng vậy,
vì ngay cả khi bạn không thể lựa chọn hoàn cảnh sống, bạn vẫn có thể hoàn toàn lựa chọn
cách đối phó với chúng. Thái độ sống ảnh hưởng khá nhiều tới cuộc sống của chúng ta, vậy
nên nếu muốn đạt được thành công, chúng ta nhất thiết phải có thái độ sống tích cực.
[…] Thái độ là thứ chúng ta có thể kiểm soát bằng ý chí hay quyết tâm vươn lên. Khi chúng
ta thay đổi thái độ đối với cuộc sống của mình, chúng ta sẽ thay đổi cách nhìn đối với sự
việc, thế giới, con người xung quanh, mà từ đó thay đổi được cách lựa chọn lối sống và đạt
được kết quả khác biệt. Nếu bạn có đủ khả năng và kinh nghiệm nhưng lại tự ti và không có
niềm tin vào bản thân mình, thì bạn cũng sẽ không tìm được những cơ hội, Ngược lại, thái độ
cầu tiến sẽ giúp bạn mở ra những chân trời mới cho cuộc đời.
(Trích Hộ chiếu xanh đi quanh thế giới, Nhiều tác giả, NXB Thế Giới, 2018, tr. 21)
Trả lời các câu hỏi:
Câu 1. Văn bản trên bàn về vấn đề gì?
Câu 2. Theo tác giả, nếu muốn đạt được thành công, chúng ta phải có thái độ sống như thế
nào?
Câu 3. Biện pháp tu từ so sánh trong câu văn: “Một thái độ xấu cũng giống như một lớp xe
mòn, bạn không thể tiến rất xa trong cuộc sống cho đến khi bạn thay đổi nó.” có tác dụng gì?
Câu 4. Vì sao tác giả cho rằng: “Thái độ cầu tiến sẽ giúp bạn mở ra những chân trời mới cho
cuộc đời”?
Câu 5. Thông điệp nào trong đoạn trích có ý nghĩa nhất đối với em? Vì sao?
II. PHẦN VIẾT (14,0 điểm)
Câu 1 (4,0 điểm). Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 150 chữ) trình bày suy nghĩ của em
về việc tuổi trẻ cần phải chuẩn bị những kĩ năng cần thiết nào để thực hiện ước mơ?
Câu 2 ( 10,0 điểm). Em hãy t ư ở n g t ư ợ n g m ì n h là nàng tiên Mùa Xuân để kể
về thiên nhiên và con người mỗi khi Tết đến, xuân về.
------------------------ Hết----------------------ĐỀ SỐ 4:
I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
Đọc văn bản:
Ông nội tôi là nghệ nhân câu cá. Từ bé tôi đã thấy ông gắn với chiếc cần câu. Vẻ im
lặng, bí ẩn của ông vừa an nhàn, vừa có cái gì đó giống như sự cam phận. Không khỏi có lúc
tôi thầm nghĩ: Làm đấng nam nhi mà chỉ quanh quẩn như ông nội thì kể cũng chán. Chính
TRỊNH THỊ TÚ - LÊ MINH - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 3

BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI CHUYÊN SÂU

MÔN: NGỮ VĂN 6

ông nội khiến tôi luôn mơ về biển cả. Nơi ấy chẳng có bến bờ, mới thực sự là nơi vẫy vùng
thỏa chí. Tôi cũng sẽ theo nghề câu như ông nội nhưng mà tôi câu cá kình. [...]
Một hôm, tôi quyết định thử đi câu cùng với ông. Tôi vác theo chiếc sào to tướng dùng
làm cần. Tôi móc con giun béo nhẫy làm mồi. Tôi cũng thả lưỡi xuống nhưng tâm trí chẳng
tập trung nổi vào chiếc phao cứ lì lợm đứng im. Thật là tẻ nhạt và tù túng. Cuối buổi tôi dứt
cước ném đi, dùng cần khua ầm ĩ xuống nước.
Hôm sau tôi xin ông để tôi được ra đi. Ông vẫn im lặng nhìn tôi, không tỏ ra bực tức hay
vui mừng. Hình như ông rất muốn thở dài.
- Đi để thử sức thì cũng tốt - Ông chỉ bảo có vậy.
Tôi ra biển như mơ ước suốt thời bé. Tôi bỏ theo một tàu đánh cá với hy vọng sẽ bắt
được cả kình. Trước mặt tôi giờ đây chỉ có đường chân trời. Nhưng chỉ được một thời gian
tôi mới vỡ lẽ ra rằng không có gì chán cho bằng cứ lênh đênh trên biển. Tôi cồn cào nhớ đất
liền, trong khi cá kình vẫn mất hút. Không ai, ngay cả tôi, ngờ được lại có ngày tôi tơi tả như
một kẻ thất trận. Ông tôi vẫn không mừng, không buồn, tựa như việc tôi ra đi hay trở về
chẳng khiến ông bận tâm, chỉ hỏi:
- Cháu về rồi à?
- Cháu về để theo nghề của ông.
Ông tôi bắt đầu truyền nghề cho tôi. Ông cho tôi một chiếc cần đủ cước, lưỡi nhưng không
có mồi. Ông bảo cứ thả xuống câu, mắt không được rời phao. Tôi làm theo ông, thoạt đầu
gan ruột như có lửa cháy. Ông bảo không được nóng vội. Rồi tôi ngồi qua một tuần, chỉ
muốn phát điên. Bài học nhập môn gì mà cay nghiệt thế. Rồi tôi cũng qua được một tháng,
lòng gan đã dịu lại. Qua hai tháng cảnh vật trở nên hiền hòa, mặt nước thôi nghiêng ngả.
Qua ba tháng thì tôi không còn thấy cả chiếc cần câu đâu nữa. Bấy giờ ông tôi mới bảo:
- Giờ thì cháu có thể đi câu cá kình được rồi.
Tôi giật mình, mồ hôi túa ra. Tôi lại đi ra biển như ông nói, biển không hề có sóng.
(Trích “Bài học đi câu”, Tạ Duy Anh, Tạp chí Văn học và Tuổi trẻ,
số 05. NXB Giáo dục, 2012, tr.47 - 48)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. Xác định ngôi kể được sử dụng trong văn bản trên.
Câu 2. Theo văn bản, ai là người đã khiến nhân vật “tôi” mơ về biển cả?
Câu 3. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong câu văn in đậm ở văn bản trên
Câu 4. Nhận xét về sự thay đổi của nhân vật “tôi” sau khi đi học câu một tháng.
Câu 5. Từ văn bản trên, hãy rút ra một thông điệp có ý nghĩa nhất đối với em.
II. PHẦN VIẾT (14,0 điểm)
Câu 1 (4,0 điểm). Em hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận của em
về nhân vật “tôi” trong văn bản ở phần Đọc hiểu.
Câu 2 ( 10,0 điểm). Đọc kỹ đoạn truyện sau:
Một cụ già bước vào cửa hàng lập cập đưa lên một chiếc điện thoại: “Nhờ anh sửa hộ lão”.
Anh thanh niên chủ cửa hàng đưa hai tay đón lấy và cẩn thận xem xét nó. Sau một lúc lâu,
anh gửi lại cụ già và bảo: “Cụ ơi, điện thoại của cụ không hỏng gì đâu ạ!”

TRỊNH THỊ TÚ - LÊ MINH - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 4

BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI CHUYÊN SÂU

MÔN: NGỮ VĂN 6

Cụ già ngước đôi mắt mờ đục, buồn rầu nhìn anh thanh niên, giọng run run: “Sao đã lâu
lắm rồi lão không nhận được cuộc gọi nào của con lão?
Anh thanh niên bối rối trong giây lát. Và rồi anh quyết định... ”
Bằng trí tưởng tượng của mình, em hãy vào vai anh thanh niên để kể lại chi tiết đoạn
chuyện trên và kể tiếp câu chuyện đằng sau dấu ba chấm.
---------------------------Hết---------------------------ĐỀ SỐ 5:
I. ĐỌC- HIỂU (6,0 điểm)
Đọc đoạn văn và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Về thời tuổi trẻ của danh hoạ Leonardo da Vinci, có câu chuyện kể rằng, thấy con mình có tài
năng thiên bẩm về hội hoạ, người cha đã cho cậu theo học thầy Verrocchio, một hoạ sĩ nổi
tiếng. Ngày qua ngày, thầy giao cho cậu bé một bài tập duy nhất, đó là vẽ những quả trứng.
Điều này khiến cậu cảm thấy chán nản và thốt lên: "Vẽ trứng là điều đơn giản nhất trên trái
đất này, đến cả một đứa trẻ lên ba cũng có thể làm được”. Thầy Verrocchio đáp: “Vẽ trứng
không hề đơn giản như ta nghĩ, trong một ngàn quả cũng không thể tìm ra hai quả giống
hoàn toàn. Thậm chí với một quả trứng, ở những góc độ khác nhau, chúng cũng sẽ trông
khác nhau". Lời nói của thầy giúp cậu nhận ra kim chỉ nam trong sự nghiệp hội hoạ của mình
sau này, đó là phải khổ luyện đến mức thuần thục thi mới có khả năng thể hiện một cách
chân thực sự vật trong tranh vẽ. Cậu bé ấy chính là Leonardo da Vinci - danh hoạ người Ý, là
một trong những hoạ sĩ vĩ đại nhất của lịch sử nhân loại. Để Leonardo da Vinci có thể đạt
được thành công ấy, ngoài tài năng thiên bẩm, không thể không nhắc đến sự dẫn dắt của thầy
Verrocchio.
(Học thầy, học bạn - Nguyễn Thanh Tú)
Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn văn.
Câu 2. Giải thích nghĩa từ "thiên bẩm" trong câu văn Về thời tuổi trẻ của danh hoạ Leonardo
da Vinci, có câu chuyện kể rằng, thấy con mình có tài năng thiên bẩm về hội hoạ, người cha
đã cho cậu theo học thầy Verrocchio, một hoạ sĩ nổi tiếng. Và cho biết từ “thiên bẩm” là từ
mượn hay từ thuần Việt?
Câu 3. Câu chuyện về việc vẽ trứng giúp Leonardo da Vinci nhận ra điều gì?
Câu 4. Em hiểu như thế nào về lời nhận xét của thầy Verrocchio: “Trong một ngàn quả cũng
không thể tìm ra hai quả giống hoàn toàn”?
Câu 5. Từ câu chuyện trên, em rút ra bài học gì cho bản thân trong học tập hoặc cuộc sống.
II.PHẦN VIẾT (14,0 điểm)
Câu 1 (4,0 điểm).
TRỊNH THỊ TÚ - LÊ MINH - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 5

BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI CHUYÊN SÂU

MÔN: NGỮ VĂN 6

Từ ngữ liệu của phần Đọc hiểu, em hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày
suy nghĩ của em về vai trò của người thầy trong xã hội.
Câu 2 ( 10,0 điểm). Thay lời Sơn Tinh ( Truyền thuyết “Sơn Tinh, Thuỷ Tinh”), hãy
viết thư cho Hùng Vương bày tỏ quan điểm về việc bảo vệ tài nguyên rừng trong giai
đoạn hiện nay .
---------------------------Hết---------------------------Sưu tầm – biên soạn: Trịnh Thị Tú – Lê Minh - Nguyễn Phương Anh - 0383902079
ĐỀ SỐ 6:
I. ĐỌC – HIỂU ( 6,0 điểm)
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
Mấy hôm nọ, trời mưa lớn, trên những hồ ao quanh bãi trước mặt, nước dâng trắng mênh
mông. Nước đầy và nước mới thì cua cá cũng tấp nập xuôi ngược, thế là bao nhiêu cò, sếu,
vạc, cốc, le, sâm cầm, vịt trời, bồ nông, mòng, két ở các bãi sông xơ xác tận đâu cũng bay cả
về vùng nước mới để kiếm mồi. Suốt ngày, họ cãi cọ om bốn góc đầm, có khi chỉ vì tranh
một mồi tép. Có những anh Cò gầy vêu vao ngày ngày bì bõm lội bùn tím cả chân mà vẫn
hếch mỏ, chẳng được miếng nào. Khổ quá, những kẻ yếu đuối, vật lộn cật lực thế mà cũng
không sống nổi. Tôi đứng trong bóng nắng chiều tỏa xuống ánh nước cửa hang mà suy nghĩ
việc đời như thế.
(Dế Mèn phiêu lưu kí - Tô Hoài, Ngữ văn 6, tập 2)
Câu 1. Đoạn văn tả cảnh gì?
Câu 2. Những từ in đậm trong đoạn văn thuộc loại từ nào?
Câu 3. Xác định thành phần câu trong câu văn:
Mấy hôm nọ, trời mưa lớn, trên những hồ ao quanh bãi trước mặt, nước dâng trắng mênh
mông.
Câu 4. Phép tu từ nhân hóa trong đoạn văn được tạo ra bằng cách nào? Tác dụng của phép tu
từ đó?
Câu 5. Em hiểu thế nào về câu văn: “Tôi đứng trong bóng nắng chiều tỏa xuống ánh nước
cửa hang mà suy nghĩ việc đời như thế”? Qua đó, em rút ra thông điệp gì cho bản thân?
II. PHẦN VIẾT ( 14,0 điểm)
Câu 1 ( 4,0 điểm). Từ ngữ liệu của phần Đọc - hiểu, em hãy viết một đoạn văn bàn về
cách ứng xử đối với những người kém may mắn trong xã hội.
Câu 2 ( 10,0 điểm). Đọc bài thơ:
TRỊNH THỊ TÚ - LÊ MINH - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 6

MÔN: NGỮ VĂN 6

BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI CHUYÊN SÂU

BUỔI SÁNG NHÀ EM
Ông trời nổi lửa đằng đông
Bà sân vấn chiếc khăn hồng đẹp thay
Bố em xách điếu đi cày
Mẹ em tát nước, nắng đầy trong khau
Cậu mèo đã dậy từ lâu
Cái tay rửa mặt, cái đầu nghiêng nghiêng
Mụ gà cục tác như điên
Làm thằng gà trống huyên thuyên một hồi
Cái na đã tỉnh giấc rồi
Đàn chuối đứng vỗ tay cười, vui sao!
Chị tre chải tóc bên ao
Nàng mây áo trắng ghé vào soi gương
Con đã đi rất xa rồi
Ngoảnh nhìn lại vẫn gặp ánh đèn thành phố
Sau cánh rừng, sau cù lao, biển cả
Một ánh đèn sáng đến nơi con
Và lòng con yêu mến, xót thương hơn
Khi con nghĩ đến cuộc đời của mẹ
Khi con nhớ đến căn nhà nhỏ bé
Mẹ một mình đang dõi theo con
[…]
Sao đêm nay se thắt cả lòng con
Khi con gặp ánh đèn thành phố
Nơi mẹ sống, mẹ vui buồn, sướng khổ
Chỉ một mình tóc cứ bạc thêm ra
Sao đêm nay khi đã đi xa
Lòng con bỗng bồn chồn quay trở lại
Bên đời mẹ nhọc nhằn dầu dãi
Nỗi mất còn thăm thẳm trong tim
Đời mẹ như bến vắng bên sông
Nơi đón nhận những con thuyền tránh gió
Như cây tự quên mình trong quả
Quả chín rồi ai dễ nhớ ơn cây
Như trời xanh nhẫn lại sau mây
Con đường nhỏ dẫn về bao tổ ấm

Bác nồi đồng hát bùng boong
Bà chổi loẹt quẹt lom khom trong
nhà.
(Trần Đăng Khoa, Góc sân và
khoảng trời, Nxb Văn hóa dân tộc,
1999)
Dựa vào ý bài thơ trên và tên
của bài thơ, kết hợp với trí
tưởng tượng của mình, em hãy
viết thành một bài văn miêu tả
cảnh sinh hoạt buổi sáng.
--------------------------Hết---------------------------ĐỀ SỐ 7:
I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
Đọc đoạn trích:

TRỊNH
THỊ
MINH
Con muốn
cóTÚ
lời-gìLÊ
đằm
thắm- NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Ru tuổi già của mẹ tháng năm nay
Đà Nẵng – Hà Nội, 11-1978

Page 7

BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI CHUYÊN SÂU

MÔN: NGỮ VĂN 6

(Trích Kính gửi mẹ, Ý Nhi1, in trong tập Văn chương một thời để nhớ (Thơ), NXB văn
học, 2006, tr.45)
Chú thích:
- Ý Nhi tên thật là Hoàng Thị Ý Nhi, sinh năm 1944 tại thị xã Hội An, tỉnh Quảng Nam. Bà
là một trong những nhà thơ nữ tiêu biểu của thơ ca Việt Nam đương đại. Thơ Ý Nhi giản dị
mà đậm chất trí tuệ, giọng điệu thơ trầm lắng, suy tư, thiết tha. Với ngôn ngữ đậm chất triết
luận, thơ của bà là sự ký thác sâu lắng của một trái tim không khi nào thôi khắc khoải trên
hành trình đi tìm ý nghĩa cuộc đời.
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Xác định thể thơ của đoạn trích.
Câu 2. Chỉ ra những từ ngữ bộc lộ cảm xúc của chủ thể trữ tình trong những đoạn thơ bắt
đầu bằng cụm từ “Sao đêm nay”.
Câu 3. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong hai dòng thơ sau:
Đời mẹ như bến vắng bên sông
Nơi đón nhận những con thuyền tránh gió
Câu 4. Nêu mạch cảm xúc của chủ thể trữ tình trong đoạn trích trên
Câu 5. Từ nội dung của hai dòng thơ cuối: Con muốn có lời gì đằm thắm/ Ru tuổi già của mẹ
tháng năm nay, lựa chọn một bài học em thấy có ý nghĩa nhất đối với bản thân, giải thích lí
do về sự lựa chọn đó.
II. PHẦN VIẾT ( 14,0 điểm)
Câu 1( 4,0 điểm). Từ ngữ liệu của phần Đọc – Hiểu, em hãy viết một đoạn văn bàn về
cách ứng xử của con cái đối với cha mẹ.
Câu 2 (10,0 điểm). Tưởng tượng cuộc thi của các loài hoa và trong vai một loài hoa, em
hãy kể lại cuộc thi đó.
---------------------------Hết---------------------------ĐỀ SỐ 8:
I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
Đọc bài thơ:
Mặt trời
Trương Anh Tú
Mặt trời đỏ như quả gấc
Như xôi mẹ nấu những ngày
Như chiếc lá bàng em nhặt
Tuổi thơ xếp tận trời xanh.
Mặt trời đỏ như hoa gạo
TRỊNH THỊ TÚ - LÊ MINH - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 8

MÔN: NGỮ VĂN 6

BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI CHUYÊN SÂU

Đợi ai thắp lửa bên trời
Bao nhiêu mặt trời - hoa gạo
Đọng trong những giọt sương rơi.
Mặt trời chạy cùng mây trắng
Cùng sông, cùng suối... không rời
Mặt trời mọc lên từ biển
Đêm về lại hóa biển khơi.
(Trương Anh Tủ, Trắng mây tóc mẹ, NXB Kim Đồng, 2024, tr.6)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. Xác định thể thơ của bài thơ trên.
Câu 2. Hình ảnh mặt trời trong bài thơ được so sánh với những hình ảnh nào?
Câu 3. Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa được sử dụng trong những dòng thơ
sau:
Mặt trời chạy cùng mây trắng
Cùng sông, cùng suối... không rời
Câu 4. Bài thơ thể hiện tình cảm, cảm xúc gì của nhân vật trữ tình?
Câu 5. Kỷ niệm tươi đẹp của tuổi thơ tuy nhỏ bé nhưng có sức mạnh nuôi dưỡng tâm hồn
con người suốt đời. Em có đồng tình với ý kiến đó không? Vì sao?
II. PHẦN VIẾT (14,0 điểm)
Câu 1 (4,0 điểm). Tuổi ấu thơ, em cần phải biết sống chậm lại để không bỏ lỡ những vẻ
đẹp của thiên nhiên, của cuộc sống hay cần phải tập trung, tận dụng thời gian để bắt
kịp với tốc độ phát triển của xã hội hiện đại?
Em hãy viết đoạn văn nghị luận trả lời câu hỏi trên.
Câu 2 ( 10,0 điểm).
THỰC PHẨM VÀ CON NGƯỜI
Ông trồng chè khoe họ được uống chè từ khu trồng sạch nhà quây riêng dành cho  gia
đình, khu còn lại tất nhiên là trà bẩn để bán. Bà bán rau cũng hân hoan nói nhà mình được
ăn rau ở khu trồng sạch, khu nhiều thuốc là để bán. Ông bán thịt lợn cũng vậy.
Nhưng họ không thể cả đời chỉ uống trà, ăn rau hay ăn thịt, họ uống trà sạch nhưng vẫn phải
ăn rau bẩn của kẻ khác, ăn rau nhà sạch nhưng vẫn ăn thịt bẩn của kẻ khác… Chúng ta đang
giết nhau trong khi cảm thấy an tâm đã bảo vệ được gia đình mình ở một góc nhỏ hẹp hòi…”
(Chia sẻ của Trần Nhất Hoàng – cựu thành viên ban nhạc Bức Tường khi nhắc đến kỷ
niệm về cố nhạc sỹ Trần Lập).
Em hãy trình bày suy nghĩ của mình về thực trạng được nói đến trong đoạn trích trên
bằng một bài văn.
---------------------------Hết---------------------------ĐỀ SỐ 9 :
I . ĐỌC HIỂU ( 6,0 điểm)
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

CHIẾC LÁ

Chim Sâu hỏi Chiếc Lá:
- Lá ơi, hãy kể chuyện cuộc đời bạn cho tôi nghe đi !

TRỊNH THỊ TÚ - LÊ MINH - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 9

BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI CHUYÊN SÂU

MÔN: NGỮ VĂN 6

- Bình thường lắm, chẳng có gì đáng kể đâu.
- Tôi không tin. Bạn đừng có giấu. Nếu vậy, sao bông hoa kia có vẻ rất biết ơn bạn?
- Thật mà! Cuộc đời tôi rất bình thường. Ngày nhỏ, tôi chỉ là một búp non. Tôi lớn dần lên
thành một chiếc lá và cứ là chiếc lá như thế mãi cho tới bây giờ.
- Thật như thế sao? Có khi nào bạn biến thành hoa, thành quả, thành một ngôi sao, thành
vầng mặt trời đem lại niềm vui cho mọi người như trong các câu chuyện cổ tích mà bác Gió
thường rì rầm kể suốt đêm ngày chưa?
- Chưa. Chưa có một lần nào tôi biến thành một thứ gì khác cả. Suốt đời, tôi chỉ là một chiếc
lá nhỏ nhoi bình thường.
- Thế thì chán thật! Cuộc đời bạn bình thường thật! Bông Hoa kia đã làm tôi thất vọng. Hoa
ơi, bạn chỉ khéo bịa chuyện.
- Tôi không bịa tí nào đâu! Mãi mãi tôi kính trọng những chiếc lá bình thường như thế.
Chính nhờ có họ mới có chúng tôi: những hoa, những quả, những niềm vui mà bạn vừa
nói trên kia.
(Những truyện hay viết cho thiếu nhi, Trần Hoài Dương, NXB Kim Đồng, 2020)
Câu 1. Xác định ngôi kể của truyện Chiếc Lá.
Câu 2. Nhân vật chính trong truyện là ai? Vì sao em biết điều đó?
Câu 3. Biện pháp tu từ nào được sử dụng chủ yếu trong truyện? Nêu ngắn gọn tác dụng của
biện pháp đó?
Câu 4. Khi nói về Chiếc Lá, Bông Hoa cho rằng: “Mãi mãi tôi kính trọng những chiếc lá
bình thường như thế”. Em có đồng ý với ý kiến của nhân vật không? Vì sao?
Câu 5. Qua truyện Chiếc Lá em rút ra bài học gì về cách nhìn nhận, đánh giá những người
xung quanh chúng ta? (Trình bày khoảng 3-5 dòng)
II. PHẦN VIẾT ( 14,0 điểm)
Câu 1( 4,0 điểm). Trong cuộc sống, có những người rất bình dị nhưng đóng góp của họ
cho xã hội thật đáng trân trọng. Em viết đoạn văn trình bày ý nghĩa của những đóng
góp thầm lặng.
Câu 2 ( 10,0 điểm).
Quê em có một dòng sông chảy quanh cánh đồng làng. Trước đây sông trong
xanh vời vợi tưới mát cho đồng quê, nhưng giờ đây dòng sông đã bị ô nhiễm,
nước sông không còn trong xanh nữa... Có một lần em đã được nghe dòng sông
tâm sự về nỗi lòng của sông. Em hãy kể lại câu chuyện ấy.
------------------------ Hết----------------------ĐỀ SỐ 10:
ĐỌC- HIỂU (6,0 điểm)
Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi.

TRỊNH THỊ TÚ - LÊ MINH - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 10

BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI CHUYÊN SÂU

MÔN: NGỮ VĂN 6

"Quê hương là một tiếng ve
Lời ru của mẹ trưa hè à ơi
Dòng sông con nước đầy vơi
Quê hương là một góc trời tuổi thơ
(…)
Quê hương là cánh đồng vàng
Hương thơm lúa chín mênh mang trời chiều
Quê hương là dáng mẹ yêu
Áo nâu nón là liêu xiêu đi về."
(Quê hương, Nguyễn Đình Huân)
Câu 1. Đoạn thơ trên viết theo thể thơ nào? Nêu phương thức biểu đạt chính của đoạn
thơ?
Câu 2. Nêu nội dung chính của đoạn thơ.
Câu 3. Tìm các cụm danh từ, cụm động từ trong hai dòng thơ sau và cho biết việc dùng
cụm từ làm thành phần chính của câu có tác dụng gì?
Quê hương là dáng mẹ yêu
Áo nâu nón là liêu xiêu đi về
Câu 4. Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng chủ yếu trong đoạn trích
trên. Sưu tầm – biên soạn: Trịnh Thị Tú – Lê Minh - Nguyễn Phương Anh - 0383902079
Câu 5. Qua đoạn thơ, tác giả muốn gửi đến chúng ta bức thông điệp gì?
II. PHẦN VIẾT ( 14,0 điểm)
Câu 1 ( 4,0 điểm). Từ những cảm xúc và hình ảnh đẹp về quê hương trong đoạn thơ
trên, em hãy viết một đoạn văn trình bày suy ng